GV: Thái Thị Lệ Trinh
Ngày soạn: 27.01.2011
Tiết: 45 TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Nêu được bản chất, tính chất của tia hồng ngoại và tia tử ngoại.
- Nêu được rằng: tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng thông thường, chỉ khác ở một điểm là không kích thích được thần kinh thị giác, là vì có bước sóng (đúng hơn là tần số) khác với ánh sáng khả kiến.
2. Kĩ năng: ứng dụng tác dụng của tia hồng ngoại và tử ngoại vào cuộc sống.
3. Thái độ:tập trung, hứng thú với tiết học.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Thí nghiệm hình 27.1 Sgk.
2. Học sinh: Ôn lại hiệu ứng nhiệt điện và nhiệt kế cặp nhiệt điện.
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, giảng giải, phát vấn.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu thí nghiệm phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản

- Mô tả thí nghiệm phát hiện tia hồng ngoại và tử ngoại








- Mô tả cấu tạo và hoạt động của cặp nhiệt điện.
- Thông báo các kết quả thu được khi đưa mối hàn H trong vùng ánh sáng nhìn thấy cũng như khi đưa ra về phía đầu Đỏ (A) và đầu Tím (B).
+ Kim điện kết lệch ( chứng tỏ điều gì?
+ Ngoài vùng ánh sáng nhìn thấy A (vẫn lệch, thậm chí lệch nhiều hơn ở Đ) ( chứng tỏ điều gì?
+ Ngoài vùng ánh sáng nhìn thấy B (vẫn lệch, lệch ít hơn ở T) ( chứng tỏ điều gì?
+ Thay màn M bằng một tấm bìa có phủ bột huỳnh quang ( phần màu tím và phần kéo dài của quang phổ khỏi màu tím ( phát sáng rất mạnh.
- Cả hai loại bức xạ (hồng ngoại và tử ngoại) mắt con người có thể nhìn thấy?
- Một số người gọi tia từ ngoại là “tia cực tím”, gọi thế thì sai ở điểm nào?
- HS ghi nhận các kết quả thí nghiệm.








- HS mô tả cấu tạo và nêu hoạt động.
- HS ghi nhận các kết quả.





- Ở hai vùng ngoài vùng ánh sáng nhìn thấy, có những bức xạ làm nóng mối hàn, không nhìn thấy được.






- Không nhìn thấy được.

- Cực tím ( rất tím ( mắt ta không nhìn thấy thì có thể có màu gì nữa.
I. Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại
* Thí nghiệm: sgk
* Kết luận: ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở cả hai đầu đỏ và tím, còn có những bức xạ mà mắt không trông thấy, nhưng mối hàn của cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang phát hiện được.
- Bức xạ ở ngoài vùng màu đỏ là bức xạ (hay tia) hồng ngoại.
- Bức xạ ở ngoài vùng màu tím là bức xạ (hay tia) tử ngoại.



Hoạt động 3 (7 phút): Tìm hiểu bản chất và tính chất chung của tia hồng ngoại và tử ngoại
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản

- Y/c HS đọc sách và trả lời các câu hỏi.

- Bản chất của tia hồng ngoại và tử ngoại?




- Chúng có những tính chất gì chung?



- Cùng bản chất với ánh sáng, khác là không nhìn thấy.
(cùng phát hiện bằng một dụng cụ)


- HS nêu các tính chất chung.
- Dùng phương pháp giao thoa:
+ “miền hồng ngoại”: từ 760nm ( vài milimét.
+ “miền tử ngoại”: từ 380nm ( vài nanomét.
II. Bản chất và tính chất chung của tia hồng ngoại và tử ngoại
1. Bản chất
- Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng thông thường, và chỉ khác ở chỗ, không nhìn thấy được.
2. Tính chất
- Chúng tuân theo các định luật: truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ, và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ, giao thoa như ánh sáng thông thường.

Hoạt động 4 (10 phút): Tìm hiểu về tia hồng ngoại
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản


- Y/c HS đọc Sgk và cho biết cách tạo tia hồng ngoại.
- Vật có nhiệt độ càng thấp thì phát càng